Het belang van bewegen bij dementie

Geplaatst op: 2 juli 2008
Lezing door Prof. Dr. Erik Scherder

Het belang van bewegen voor ouderen met dementie kwam dinsdag 1 juli aan bod in een presentatie van Prof. Dr. Erik Scherder in verpleeg- en verzorgingshuis Berchhiem te Bergum. Scherder is hoogleraar Neuropsychologie en Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Bij de bijeenkomst in het zorgcentrum van De Friese Wouden waren 35 geïnteresseerden aanwezig om meer te leren over het belang en het effect van beweging bij dementie. Tijdens de presentatie ging Scherder dieper in op zijn twee aandachtsgebieden: het belang van bewegen en pijnbestrijding. Hij wil af van het ‘dutten en duffen’ in de ouderenzorg.

Scherder vindt het belangrijk dat de hersenen van dementerende ouderen worden gestimuleerd om zo hun geestelijke achteruitgang af te remmen. Hersengymnastiek, zoals puzzelen of een nieuwe taal leren, helpt. Daarnaast legt Scherder – van huis uit fysiotherapeut – de nadruk op het belang van bewegen voor dementerende ouderen om de achteruitgang te bestrijden. Een stevige wandeling of een fietstocht bijvoorbeeld, kan heilzaam zijn omdat dit de doorbloeding van de hersenen bevordert. Daarnaast is er een sterke relatie tussen bewegen, stemming en de biologische klok. ‘Motoriek en cognitie zijn dezelfde systemen in het brein. Dezelfde neurale circuits. Bewegen en cognitieve ontwikkeling gaan hand in hand.’

Goed nieuws voor mensen die (nog) niet dementeren: met lichamelijke (en geestelijke) activiteiten is dementie uit te stellen. ‘Als je door het leven heen heel actief bent, vermindert de kans dat je Alzheimer krijgt met 20 tot 50 procent,’ zegt hij. Ook mensen met dementie zullen opknappen als ze voldoende bewegen. Hun cognitie en stemming zullen verbeteren, weet Scherder. ‘Als je loopt, krijg je allerlei prikkels uit je lijf. Het is een voortdurende stimulatie van het brein.’ Scherder noemt het deelproject ‘Kauwen’. Met bewegen én kauwen verrijk je de omgeving. ‘En dat is essentieel voor het ouder wordende brein,’ zegt Scherder. ‘Dementerenden krijgen zo veel meer prikkels. Daardoor gaan hun hersenen beter functioneren. Een verrijkte omgeving betekent ook dat er mensen zijn met wie je kunt praten, met wie je samen eet. Dat je de krant nog leest, genoeg daglicht hebt en buiten komt. Zo kun je het dag- en nachtritme beïnvloeden. Mensen die hangen of slapen, missen de totale invloed aan prikkels en informatie.’ Naast het belang van bewegen heeft Scherder in het kort verteld over pijn bij ouderen met een dementie. Dit onderwerp zal in een volgende presentatie aan de orde komen.

De komende maanden zal geïnventariseerd worden hoe zo’n project, met als doel het stimuleren van bewegen bij ouderen met dementie, binnen De Friese Wouden geïmplementeerd zou kunnen worden.
|